Zrozumienie Twojej sytuacji
Co przygotować
- ✓Decyzja, której wyjaśnienia żądasz (pismo, e-mail, powiadomienie lub zrzut ekranu)
- ✓Nazwa, adres i dane IOD organizacji
- ✓Twój numer referencyjny lub identyfikator w organizacji
- ✓Opis tego, co uważasz za zautomatyzowane w decyzji
- ✓Dotychczasowa korespondencja z organizacją
- ✓Lista konkretnych pytań, na które chcesz uzyskać odpowiedź
⏰ Termin
Żądania dostępu RODO muszą być zrealizowane w ciągu miesiąca (Art. 12(3)), z możliwością przedłużenia do trzech miesięcy. Prawo do wyjaśnienia z Art. 86 Rozporządzenia AI będzie obowiązywać od 2 sierpnia 2026 r. dla systemów wysokiego ryzyka.
🏛️ Organ
Krok 1: Sama organizacja (IOD lub officer compliance). Krok 2: Organ ochrony danych - UODO (PL), BfDI (DE), CNIL (FR), ICO (UK), AEPD (ES), Garante (IT). Krok 3: Krajowe organy właściwe ds. AI (gdy zostaną wyznaczone).
⚖️ Podstawa prawna
RODO Art. 15(1)(h): prawo do istotnych informacji o logice zautomatyzowanego podejmowania decyzji, jego znaczeniu i przewidywanych konsekwencjach. RODO Art. 13(2)(f) i 14(2)(g): proaktywne obowiązki transparentności. RODO Art. 22(3): prawo do interwencji ludzkiej i zaskarżenia. Od 2 sierpnia 2026 r.: Rozporządzenie AI Art. 86 - prawo do wyjaśnienia dla osób dotkniętych decyzjami AI wysokiego ryzyka (Załącznik III, z wyłączeniem kategorii 2). Art. 26(11) - obowiązek operatora wyjaśniania decyzji. Już obowiązuje: Art. 85 - prawo do skargi do organów nadzoru.
Wskazówki eksperta
- 1Bądź konkretny co do tego, co chcesz wiedzieć. Żądaj: (a) jakie dane osobowe zostały użyte jako dane wejściowe, (b) jak zostały zwartościowane, (c) które czynniki miały największy wpływ, (d) jaki wynik dałyby inne wartości, i (e) czy nastąpił przegląd ludzki.
- 2Cytuj dokładne artykuły RODO: 'Na podstawie Art. 15 ust. 1 lit. h RODO żądam istotnych informacji o logice stosowanej w zautomatyzowanym przetwarzaniu, jego znaczeniu i przewidywanych konsekwencjach dla mnie.'
- 3Jeśli organizacja odpowiada 'model zastrzeżony,' zakwestionuj to. Prawo RODO do istotnych informacji nie pozwala na ogólnikowe odmowy powołujące się na tajemnicę handlową.
- 4Od 2 sierpnia 2026 r. Rozporządzenie AI Art. 86 przyzna wyraźne prawo do wyjaśnienia dla decyzji systemów AI wysokiego ryzyka z Załącznika III (z wyłączeniem kategorii 2).
- 5Wyznacz jasny termin odpowiedzi (30 dni wg Art. 12(3) RODO). Niedotrzymanie staje się podstawą skargi do UODO.
- 6Jeśli wyjaśnienie ujawni błędy lub stronniczość, wykorzystaj to jako podstawę zaskarżenia decyzji wg RODO Art. 22(3).