Skarga na zakazaną praktykę AI (Rozporządzenie AI Art. 5)

Rozporządzenie AI UE (Rozporządzenie 2024/1689) wprowadził bezwzględny zakaz określonych praktyk AI uznanych za stwarzające nieakceptowalne ryzyko dla praw podstawowych i bezpieczeństwa. Zakazy te, określone w Artykule 5, obowiązują od 2 lutego 2025 r. - jako pierwsze przepisy Rozporządzenia AI, które weszły w życie. Organizacjom stosującym zakazane systemy AI grożą kary najwyższego poziomu: do 35 milionów euro lub 7% całkowitego rocznego światowego obrotu. Zakazane praktyki obejmują: systemy AI stosujące techniki podprogowe, manipulacyjne lub oszukańcze; AI wykorzystujące słabości związane z wiekiem, niepełnosprawnością lub sytuacją socjoekonomiczną; systemy scoringu społecznego; indywidualną ocenę ryzyka popełnienia przestępstwa wyłącznie na podstawie profilowania; nieukierunkowane zbieranie wizerunków twarzy z internetu; rozpoznawanie emocji w miejscu pracy lub placówkach edukacyjnych; kategoryzację biometryczną w celu wnioskowania o wrażliwych cechach; oraz zdalną identyfikację biometryczną w czasie rzeczywistym w przestrzeniach publicznych. Artykuł 85 Rozporządzenia AI już teraz daje każdej osobie prawo do złożenia skargi do właściwego organu nadzoru rynku. W Polsce organem tym jest Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), ustanowiona ustawą z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, której zasadnicza część weszła w życie 11 sierpnia 2026 r. Krajowy tryb składania skarg do KRiBSI rusza 28 października 2026 r., a Komisja w pełnym składzie ma rozpocząć prace w listopadzie 2026 r. DocuGov.ai generuje ustrukturyzowaną, prawnie precyzyjną skargę identyfikującą podejrzewaną zakazaną praktykę, przywołującą właściwe przepisy Art. 5 i żądającą dochodzenia.

Zrozumienie Twojej sytuacji

Masz dowody lub uzasadnione podstawy, by sądzić, że organizacja stosuje system AI stanowiący zakazaną praktykę w rozumieniu Art. 5 Rozporządzenia AI. Typowe scenariusze: - Pracodawca stosuje AI do monitorowania emocji pracowników w miejscu pracy - Firma lub organ publiczny wdraża system scoringu społecznego - System AI jest wykorzystywany do manipulowania lub oszukiwania ludzi - Organizacja zbiera wizerunki twarzy z mediów społecznościowych do budowy bazy rozpoznawania twarzy - Identyfikacja biometryczna w czasie rzeczywistym jest stosowana w przestrzeniach publicznych bez upoważnienia - System AI wnioskuje o wrażliwych cechach osobistych (rasa, poglądy polityczne, orientacja seksualna) z danych biometrycznych - Dostawca stosuje AI wykorzystujące słabości konkretnych grup (osoby starsze, niepełnosprawne, dzieci) - Szkoła lub uczelnia stosuje AI rozpoznawania emocji wobec uczniów/studentów

Co przygotować

✓Opis systemu AI lub praktyki, którą uważasz za zakazaną
✓Nazwa i dane organizacji stosującej system
✓Wszelkie dowody: zrzuty ekranu, dokumentacja, artykuły prasowe, polityki prywatności
✓Opis wpływu systemu na Ciebie lub inne osoby
✓Miejsce wdrożenia (kraj, miasto, konkretne lokale)
✓Chronologia: kiedy dowiedziałeś się o praktyce
✓Świadkowie lub inne osoby dotknięte (opcjonalne ale wzmacniają skargę)

Powiązane wzory i poradniki

pisma dotyczące aktu o sztucznej inteligencji sprzeciw RODO art. 22 - zautomatyzowana decyzja prawo do wyjaśnienia - decyzja algorytmiczna

⏰ Termin

Zakazy Art. 5 obowiązują od 2 lutego 2025 r. Nie ma konkretnego terminu na złożenie skargi, ale działaj szybko, dopóki dowody są dostępne. W Polsce krajowy tryb składania skarg do KRiBSI rusza 28 października 2026 r. Do tego czasu przygotuj dokumentację i rozważ równoległą skargę do UODO, jeśli sprawa dotyczy danych osobowych.

🏛️ Organ

Polska: Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), krajowy organ nadzoru rynku systemów AI w rozumieniu art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2024/1689, obsługiwana organizacyjnie przez Ministerstwo Cyfryzacji. Pozostałe kraje: krajowe organy nadzoru rynku wyznaczone na mocy Rozporządzenia AI. Organy ochrony danych (przy nakładaniu się z RODO): UODO (PL), BfDI (DE), CNIL (FR), ICO (UK), AEPD (ES). Europejski Urząd ds. AI (kwestie transgraniczne). Krajowe organy ochrony konsumentów: UOKiK (PL).

⚖️ Podstawa prawna

Rozporządzenie AI (2024/1689) Artykuł 5: zakazane praktyki AI. Art. 5(1)(a)-(h): techniki podprogowe/manipulacyjne, wykorzystywanie słabości, scoring społeczny, ocena ryzyka przestępczości, zbieranie wizerunków twarzy, rozpoznawanie emocji, kategoryzacja biometryczna, identyfikacja biometryczna w czasie rzeczywistym. Art. 85: prawo każdej osoby do złożenia skargi. Art. 99: kary do 35 mln EUR lub 7% światowego obrotu. Polska: ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, która wyznacza KRiBSI na krajowy organ nadzoru rynku i określa tryb rozpatrywania skarg z art. 85.

Wskazówki eksperta

1Bądź jak najbardziej konkretny. Wskaż dokładny system AI, organizację i który podpunkt Art. 5 jest Twoim zdaniem naruszany.
2Zgromadź dowody przed złożeniem: zrzuty ekranu, dokumentację produktu, artykuły prasowe, polityki prywatności.
3Złóż do właściwego organu. W Polsce od 28 października 2026 r. skargę z art. 85 przyjmuje KRiBSI. Jeśli praktyka dotyczy także danych osobowych, równoległa skarga do UODO pozostaje zasadna.
4Wspomnij o ramach sankcyjnych: Art. 99 przewiduje najwyższe kary (35 mln EUR / 7% światowego obrotu) za zakazane praktyki.
5Rozważ również skargę RODO, jeśli praktyka obejmuje przetwarzanie danych osobowych.
6Możesz złożyć skargę nawet jeśli nie jesteś osobiście dotknięty. Rozporządzenie AI pozwala każdej osobie zgłaszać naruszenia.

Skarga na zakazaną praktykę AI (Rozporządzenie AI Art. 5)

Zrozumienie Twojej sytuacji

Co przygotować

Powiązane wzory i poradniki

Wskazówki eksperta

Gotowy(-a) na przygotowanie pisma?

To pismo w innych językach

Powiązane sprawy

Step-by-step guides by country